Weetjes over vluchtelingen

Verschil tussen asielzoeker en vluchteling
Een asielzoeker is iemand die in Nederland bescherming heeft aangevraagd. Alleen mensen die in hun land van herkomst gevaar lopen door oorlog, politiek geweld, hun seksuele geaardheid, afkomst of religie hebben recht op bescherming. In de asielprocedure wordt dit onderzocht. Niet iedere asielzoeker wordt erkend als vluchteling.

Een vluchteling is iemand van wie de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in de asielprocedure heeft vastgesteld dat hij of zij gevaar loopt in het land van herkomst. Vluchtelingen krijgen een verblijfsvergunning en mogen in Nederland blijven.

Hoeveel vluchtelingen komen naar Europa?
In het Global Trends Rapport 2015 meldt de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) dat wereldwijd nu bijna 60 miljoen mensen op de vlucht zijn. Een klein deel van deze vluchtelingen komt naar Europa. Tot en met november 2015 was dit 1,5 procent (UNHCR). Van deze vluchtelingen in Europa zit 5,6 procent in de Nederlandse opvangcentra (COA). Van januari tot en met oktober 2015 zijn in Nederland ruim 45.000 asielverzoeken gedaan. Daarvan zijn er 31.500 toegekend, ongeveer 70 procent van alle aanvragen

Zijn de meeste vluchtelingen niet gewoon gelukzoekers?
V
luchtelingen laten alles achter: familie en vrienden, hun huis, baan of school en soms zelfs hun eigen kinderen. De reis die vluchtelingen afleggen op zoek naar een veilige plek is vaak levensgevaarlijk. Vluchten doe je alleen als je ten einde raad bent. Tijdens de asielprocedure in Nederland controleert de IND of het verhaal en de identiteit van de vluchteling kloppen. De vraag of iemand mag blijven of niet wordt zeer nauwkeurig overwogen. Vluchtelingen die alleen om economische redenen hierheen komen, krijgen geen asiel.

Waarom reizen veel mannen alleen en laten ze hun gezin achter?
D
e vluchtreis is vaak erg gevaarlijk. Denk maar aan de overvolle gammele bootjes op de Middellandse Zee. Ook vragen mensensmokkelaars veel geld. Niet iedereen kan de prijs voor een heel gezin betalen. Daarom besluiten veel mannen zonder hun gezin te vertrekken, in de hoop levend aan te komen in Europa. Van hieruit proberen ze dan hun vrouw en kinderen over te laten komen.

Zitten er IS-strijders onder de vluchtelingen?
Vanuit de landen waar IS actief is, komen veel vluchtelingen hierheen juist om aan deze terreurorganisatie te ontsnappen. Alle asielzoekers die in ons land om bescherming vragen, doorlopen een asielprocedure. Tijdens lange gesprekken (zogenoemde 'gehoren') met de IND worden o.a. de identiteit en het vluchtverhaal van de vluchteling nauwkeurig gecontroleerd.

Europa en Nederland doen er alles aan om te voorkomen dat jihadisten hier binnenkomen. Eurocommissaris Frans Timmermans zegt hierover: "Ik geloof niet dat militanten met vluchtelingen meereizen als ze weten dat ze bij aankomst hun vingerafdruk moeten afgeven. Als we dit vakkundig doen, kunnen we de terroristen eruit filteren."

Waarom worden ze niet opgevangen in de eigen regio?
Opvang in de regio gebeurt wel degelijk. En op enorme schaal. Het merendeel van alle Syrische vluchtelingen wordt in de buurlanden Libanon, JordaniĆ« of Turkije opgevangen. Volgens de Verenigde Naties zijn er meer dan vier miljoen Syrische vluchtelingen in Turkije, Libanon, JordaniĆ«, Irak, Egypte en Noord-Afrika. Veel van hen leven in armoedige omstandigheden in vluchtelingkampen aan de grens. 

  • In Libanon (4,5 miljoen inwoners) wonen nu rond de 1,2 miljoen Syrische vluchtelingen.
  • JordaniĆ« (6,5 miljoen inwoners) herbergt rond de 630.000 vluchtelingen. 
  • Turkije (bijna 75 miljoen inwoners) vangt zo'n 2 miljoen vluchtelingen op. 
  • In het enorme vluchtelingenkamp Domiz in Irak wonen naar schatting zo'n 58.000 mensen.

Krijgen vluchtelingen voorrang bij huisvesting?
Asielzoekers in Nederland verblijven tijdens de procedure in een asielzoekerscentrum. Wanneer ze een verblijfsvergunning krijgen, komen ze in aanmerking voor een woning. De regering heeft statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) aangewezen als een groep met voorrang. Langdurig verblijf in een asielzoekerscentrum is voor niemand goed en vertraagt de inburgering.

Taak van gemeenten
Het huisvesten van statushouders is een taak van de gemeenten. Het Rijk bepaalt hoeveel vluchtelingen een gemeente moet huisvesten. Dat aantal is afhankelijk van het aantal inwoners in die gemeente. Woningcorporaties helpen mee, want de gemeente heeft zelf geen huizen. De gemeente moet binnen drie maanden huisvesting regelen voor een statushouder. Omdat in veel gemeenten een tekort is aan woningen, zijn er twee nieuwe regelingen.
Het zogeheten zelfzorgarrangement (ZZA) maakt het vergunninghouders mogelijk zelf tijdelijk onderdak te regelen, bijvoorbeeld bij familie of vrienden.
Het gemeentelijk zelfzorgarrangement (G-ZZA) geeft gemeenten de mogelijkheid vergunninghouders tijdelijk logeergelegenheid te bieden in afwachting van definitieve huisvesting. Bijvoorbeeld in leegstaande kantoorpanden of vakantiehuizen. Beide maatregelen moeten de druk op de centrale opvang verlichten.

Alle informatie over vluchtelingen is te vinden op de site van Vluchtelingenwerk Nederland.